لطفا چند لحظه صبر نمائید

روش کامل و مرحله به مرحله رسوب‌دادن طلا با سولفات آهن از بردهای مخابراتی

روش کامل رسوب‌دادن طلا با سولفات آهن (FeSO₄)

سولفات آهن یا Iron(II) Sulfate – FeSO₄ یکی از قدیمی‌ترین، تمیزترین و ایمن‌ترین روش‌ها برای رسوب‌دادن طلا از محلول تیزاب سلطانی (HAuCl₄) است. این روش آرام، کنترل‌شده و مناسب محلول‌هایی است که غلظت طلا در آن‌ها متوسط یا زیاد باشد.

⭐ چرا سولفات آهن برای رسوب طلا مناسب است؟

این ماده یک کاهنده ملایم است. یون‌های طلا (Au³⁺) را به طلا فلزی تبدیل می‌کند و خودش از Fe²⁺ → Fe³⁺ اکسید می‌شود:

2Au³⁺ + 3Fe²⁺ → 2Au(s) + 3Fe³⁺
  
  • 🔹 واکنش بسیار کنترل‌شده
  • 🔹 رسوب نرم و تمیز
  • 🔹 احتمال آلودگی کمتر نسبت به SMB
  • 🔹 ایمن‌تر از هیدرازین

🔥 مرحله صفر — مقدار مواد لازم

برای ۳ کیلو برد معمولی ≈ ۱.۵ تا ۳ گرم طلا:

  • سولفات آهن FeSO₄·7H₂O → ۲۰ تا ۳۰ گرم
  • آب داغ → ۲۰۰ میلی‌لیتر
  • HCl رقیق ۱۰٪ → ۲۰۰ میلی‌لیتر
  • آمونیاک رقیق → ۱۰۰ میلی‌لیتر
  • آب مقطر → ۲ تا ۳ لیتر

🔵 مرحله ۱ — آماده‌کردن محلول طلادار

  • ✔ طلا باید کاملاً در تیزاب سلطانی حل شده باشد (محلول زرد/نارنجی شفاف)
  • ✔ اسید نیتریک باید ۱۰۰٪ حذف شده باشد

روش حذف نیتریک:

  • ۱۰–۲۰ دقیقه جوشاندن
  • یا افزودن ۱۰–۱۵ گرم اسید سولفامیک

اگر نیتریک باقی بماند، طلا رسوب نمی‌کند.

🔵 مرحله ۲ — تهیه محلول سولفات آهن (محلول رسوب‌دهنده)

  1. ۲۰–۳۰ گرم FeSO₄ را در ۲۰۰ میلی‌لیتر آب داغ حل کنید.
  2. محلول باید سبز کم‌رنگ باشد.

اگر محلول قهوه‌ای/زرد شد → سولفات آهن خراب است و کار نمی‌کند.

🔵 مرحله ۳ — تنظیم شرایط محلول طلادار

  1. محلول طلا را به ۵۰–۶۰°C گرم کنید.
  2. اگر محلول بیش‌ازحد اسیدی است، اجازه دهید ۲–۳ دقیقه بخار شود.

🔵 مرحله ۴ — رسوب‌دادن طلا با سولفات آهن

  1. محلول FeSO₄ را به آرامی وارد محلول طلادار کنید.
  2. هم‌زدن ملایم انجام دهید (خیلی شدید نباشد).
  3. در چند ثانیه تا چند دقیقه:
    • رنگ محلول از زرد → بی‌رنگ/کدر
    • رسوب قهوه‌ای/مشکی طلا در ته ظرف تشکیل می‌شود
    • محلول به رنگ سبز Fe³⁺ درمی‌آید

نشانه پایان واکنش:

  • رنگ محلول دیگر تغییر نمی‌کند
  • رنگ محلول سبز روشن ثابت می‌شود
  • رسوب دیگر افزایش پیدا نمی‌کند

🔵 مرحله ۵ — جداکردن و شستشوی پودر طلا

  1. رسوب را با صافی Whatman 40 یا 42 جدا کنید.
  2. ۲ بار با آب داغ شستشو دهید.
  3. ۱ بار با HCl 10% شستشو دهید (حل‌کردن آهن اضافی).
  4. یک بار با آمونیاک رقیق شستشو دهید (یکنواخت‌سازی pH و حذف کلریدها).
  5. ۲ بار آب مقطر.
  6. خشک‌کردن در ۱۲۰°C.

🔵 مرحله ۶ — ذوب پودر طلا (Melting)

  • بوراکس: ۵–۱۰ گرم
  • پودر سیلیکا: ۲–۳ گرم
  • بوته گرافیتی

روش ذوب:

  1. پودر طلا را داخل بوته قرار دهید.
  2. بوراکس و سیلیکا اضافه کنید.
  3. تا ۱۱۰۰°C حرارت دهید.
  4. طلا به صورت دانه یا شمش کوچک تشکیل می‌شود.

⭐ مزایا و معایب رسوب با سولفات آهن

✔ مزایا:

  • بسیار ارزان
  • ایمن‌تر از هیدرازین
  • رسوب نرم و تمیز
  • مناسب برای محلول‌های غلیظ طلا

❌ معایب:

  • کندتر از SMB
  • نیاز به حذف ۱۰۰٪ نیتریک
  • پودر طلا کمی ریزتر و سبک‌تر است

🎯 نکات طلایی (بسیار مهم)

  • سولفات آهن کهنه کار نمی‌کند. اگر رنگ آن قهوه‌ای شده باشد، باید دور ریخته شود.
  • اگر نیتریک حذف نشده باشد، طلا رسوب نمی‌دهد و دوباره حل می‌شود.
  • افراط در FeSO₄ باعث آلودگی طلا به آهن می‌شود.
  • مقدار صحیح: حدود ۱۰ برابر مقدار تخمینی طلا (برای ۲ گرم طلا → ۲۰ گرم FeSO₄ کافی است).