«پودر قلعشویی» مادهای تخصصی و بسیار مؤثر است که برای حلکردن قلع (Sn) و لحیمهای سربی (Pb) روی بردهای الکترونیکی استفاده میشود. این پودر اولین مرحلهٔ شیمیایی مهم در استخراج طلا از PCB است، چون بدون حذف قلع، نه تیزاب سلطانی و نه HCl + H₂O₂ بازده خوبی نخواهند داشت.
نامهای دیگر پودر قلعشویی
- Tin Stripping Powder
- قصد قلعبردار
- پودر قلعشویی صنعتی
- محلول جداکننده لحیم
🎯 پودر قلعشویی دقیقاً چه کاری انجام میدهد؟
بردهای الکترونیکی مقدار زیادی لحیم قلع–سرب دارند. این لایهها باعث مشکلات زیر میشوند:
- ❌ طلا بهخوبی آزاد نمیشود
- ❌ محلول HCl + H₂O₂ بیش از حد مصرف میشود
- ❌ تیزاب سلطانی کثیف و غلیظ میشود
- ❌ رسوب طلا آلوده خواهد شد
بنابراین حذف کامل قلع قبل از استخراج طلا ضروری است.
🔬 ترکیب شیمیایی پودر قلعشویی
ترکیب دقیق بسته به شرکت متفاوت است، اما معمولاً شامل:
- پرسولفاتها (Ammonium persulfate یا Sodium persulfate)
- فلوئوریدها (Sodium fluoride یا Ammonium bifluoride)
- نیتراتها (در برخی فرمولها)
- مواد پایدارکننده و بافر
فرمول رایج:
(NH₄)₂S₂O₈ + NH₄F
واکنش سریع حلکردن قلع:
Sn + S₂O₈²⁻ → Sn²⁺
⭐ پودر قلعشویی در کدام مرحله استفاده میشود؟
پودر قلعشویی در مرحله ۲ فرآیند استخراج طلا استفاده میشود:
- ✔ بعد از خردکردن برد
- ✔ قبل از محلول HCl + H₂O₂
- ✔ قبل از تیزاب سلطانی
هدف: پاککردن کامل لایههای قلع و سرب روی PCB.
🛠 روش استفاده از پودر قلعشویی (مرحلهبهمرحله)
1. تهیه محلول
- آب گرم: ۱ لیتر
- پودر قلعشویی: ۲۰ تا ۳۰ گرم
2. قرار دادن بردها در محلول
- بردهای خردشده یا دارای لایه قلع را وارد محلول کنید.
- زمان واکنش: ۵ تا ۱۵ دقیقه
- همزدن ملایم برای یکنواختی واکنش.
3. علائم واکنش صحیح
- محلول کف میکند
- قلع کاملاً حل میشود
- سطح برد تمیز، براق و فلزی میشود
4. شستشو
- بردها را کاملاً با آب بشویید
- خشک کنید
- سپس وارد مرحله HCl + H₂O₂ کنید
📌 مقدار لازم پودر قلعشویی برای ۳ کیلو برد
- برای ۳ کیلو PCB معمولی: ۴۰ تا ۷۰ گرم
- اگر لحیم زیاد باشد: تا ۱۰۰ گرم
⚠ نکات مهم هنگام استفاده
- پودر قلعشویی بسیار قویتر و سریعتر از HCl است.
- هرگز با اسید بهطور مستقیم مخلوط نشود (واکنش شدید).
- برد پس از قلعشویی بسیار بهتر وارد مراحل حل مس و حل طلا میشود.
- استفاده از این ترکیب راندمان استخراج طلا را بهطور محسوسی افزایش میدهد.