در این بخش روش کامل رسوبدهی طلا با هیدرازین (Hydrazine) و همچنین نقش مهم اسید سولفامیک (Sulfamic Acid) در فرآیند حذف نیتریک قبل از رسوبدهی توضیح داده شده است.
✔ آیا اسید سولفامیک رسوبدهندهٔ طلاست؟
خیر. اسید سولفامیک برای رسوبدادن طلا استفاده نمیشود؛ بلکه بهترین ماده برای حذف اسید نیتریک اضافی از محلول تیزاب سلطانی است.
- ✔ سولفامیک اسید برای رسوب طلا نیست.
- ✔ قبل از رسوب طلا از آن استفاده میشود.
- ✔ اگر نیتریک حذف نشود:
- ❌ طلا با SMB رسوب نمیکند
- ❌ طلا با هیدرازین ناقص رسوب میدهد
- ❌ طلا دائماً دوباره حل میشود
✔ چرا اسید سولفامیک مهم است؟
اسید نیتریک دشمن رسوب طلاست، زیرا یونهای نیترات (NO₃⁻) طلا را دوباره اکسید میکنند. اسید سولفامیک بهترین گزینه برای حذف نیتریک است چون:
- ایمنتر از اوره
- بدون کف شدید
- واکنش کامل و قابلکنترل
- بدون ایجاد مواد مزاحم
🔬 واکنش شیمیایی سولفامیک اسید و نیتریک
NH₂SO₃H + HNO₃ → N₂O + H₂SO₄ + H₂O
نتیجه:
- اسید نیتریک حذف میشود
- گاز N₂O تولید میشود (نسبتاً بیخطر)
- محلول قابل رسوبدهی با SMB، هیدرازین یا سولفات آهن میشود
✔ مرحله استفاده از سولفامیک اسید
مرحله: بعد از حلکردن طلا در تیزاب سلطانی و قبل از رسوب دادن طلا
📌 روش استفادهٔ صحیح از اسید سولفامیک
- محلول تیزاب طلادار را تا ۵۰–۶۰°C گرم کنید.
- سولفامیک اسید را به آرامی اضافه کنید (پودر یا محلول ۱۰٪).
- نشانههای واکنش:
- کف کم
- صدای ریز واکنش
- بوی خفیف نیتروزی
- اضافه کردن پودر را تا زمانی ادامه دهید که:
- ✔ دیگر کف تولید نشود
- ✔ حباب قطع شود
- ✔ بوی نیتریک کاملاً از بین برود
📌 مقدار موردنیاز سولفامیک اسید برای ۳ کیلو برد
- مقدار طلا: ۱–۳ گرم
- نیتریک مصرفشده: ۲۰۰–۴۰۰ میلیلیتر
- سولفامیک اسید لازم: ۱۰ تا ۱۵ گرم
🔥 روش رسوب دادن طلا با هیدرازین
هیدرازین یک کاهندهٔ بسیار قوی است که یونهای Au³⁺ را به طلا فلزی تبدیل میکند.
🔬 واکنش شیمیایی هیدرازین با یون طلا
2Au³⁺ + 3N₂H₄ → 2Au(s) + 6H⁺ + 3N₂(g)
مواد لازم برای رسوب طلا با هیدرازین (برای ۳ کیلو PCB)
- هیدرازین هیدرات ۵۰٪: ۲ تا ۵ میلیلیتر
- آب مقطر: ۱۰۰–۲۰۰ میلیلیتر
- HCl رقیق ۱۰٪: ۲۰۰ میلیلیتر برای شستشو
- کربن فعال (اختیاری): چند گرم
📌 مراحل قدمبهقدم رسوب طلا با هیدرازین
مرحله ۱ — آمادهسازی محلول طلادار
- محلول را تا ۶۰–۷۰°C گرم کنید.
- اگر نیتریک باقی مانده باشد:
- ۱۰–۲۰ دقیقه بجوشانید
- یا کمی اوره اضافه کنید تا کف متوقف شود
مرحله ۲ — آمادهسازی هیدرازین
- ۲–۵ میلیلیتر هیدرازین هیدرات را با ۱۰۰ میلیلیتر آب مقطر مخلوط کنید.
- رقیق کردن برای جلوگیری از واکنش شدید ضروری است.
مرحله ۳ — شروع رسوبدهی
- محلول هیدرازین را قطرهقطره اضافه کنید.
- محلول را هم بزنید.
- نشانههای واکنش:
- حبابهای گاز N₂
- رنگ محلول: زرد → بیرنگ
- تشکیل پودر طلا به رنگ قهوهای/مشکی
مرحله ۴ — پایان واکنش
- محلول شفاف میشود.
- تمام پودر طلا تهنشین میشود.
⭐ نکات مهم
- هیدرازین را بسیار کم استفاده کنید (۲–۵ میلیلیتر کافی است).
- محلول باید گرم باشد؛ در محیط سرد رسوب ناقص میشود.
- نیتریک هرگز نباید باقی بماند.