این دستورالعمل، کاملترین و دقیقترین روش عملی برای استخراج طلا از ضایعات الکترونیکی است؛ شامل مراحل شیمیایی، لیچینگ، رسوبدهی و ذوب نهایی.
🔥 مرحله ۱ — آمادهسازی اولیه بردها
جداسازی قطعات:
چیپها، RAM، CPU، پینهای طلایی و کانکتورها را جدا کنید. هدف این مرحله افزایش سطح تماس و جلوگیری از مصرف اضافی اسید است.
خرد کردن:
بردها را در ابعاد ۱ تا ۳ سانتیمتر خرد کنید. نیازی به پودر کردن نیست.
شستشو با آب داغ (اختیاری):
برای حذف روغن و خاک اولیه.
🔥 مرحله ۲ — حل کردن فلزات پایه (مس، قلع، نیکل)
روش محلول کلریدریک + پراکسید — ایمن و بسیار کارآمد
مواد لازم:
- اسید کلریدریک ۳۰٪ → ۵ لیتر
- پراکسید هیدروژن ۳۰٪ → ۱ لیتر
محلول استاندارد: ترکیب ۵ قسمت HCl + ۱ قسمت H₂O₂
روش کار:
- در ظرف پلاستیکی ۱۰ لیتری، ۳ لیتر HCl بریزید.
- ۶۰۰ میلیلیتر H₂O₂ به آرامی اضافه کنید.
- ۳ کیلو برد خرد شده را داخل ظرف بریزید.
- درپوش را نیمهباز بگذارید.
- ۲–۳ ساعت یک بار با چوب یا میله پلاستیکی هم بزنید.
- زمان واکنش: ۶ تا ۲۴ ساعت.
- رنگ سبز/آبی محلول = حل شدن مس.
نتیجه: فلزات پایه حل میشوند و فقط طلا + کمی نقره + پلاستیک باقی میماند.
🔥 مرحله ۳ — شستشو و جداسازی طلای آزاد
- بردها را با الک از محلول جدا کنید.
- ۲–۳ بار با آب معمولی شستشو دهید.
- خشک کنید.
در این مرحله، طلا به شکل ورقههای بسیار نازک روی برد باقی میماند.
🔥 مرحله ۴ — حلکردن طلا با تیزاب سلطانی (Aqua Regia)
نسبت استاندارد:
۳ قسمت HCl + ۱ قسمت HNO₃
مواد لازم:
- لیترHCl → ۲
- میلی لیتر HNO₃ → ۷۰۰
روش کار قدمبهقدم:
- یک ظرف شیشهای (بوروسیلیکات) ۵ لیتری آماده کنید.
- ۱ لیتر HCl داخل ظرف بریزید.
- ۳۰۰ میلیلیتر HNO₃ به آرامی اضافه کنید.
- بردهای مرحله قبل را اضافه کنید.
- محلول را تا ۶۰–۸۰°C گرم کنید.
- ۳۰–۹۰ دقیقه واکنش ادامه دارد:
- محلول زرد/نارنجی میشود.
- ورقههای طلا محو میشوند.
- گاز NOx متصاعد میشود (هود الزامی).
نکته مهم: همیشه اول HCl و سپس HNO₃ اضافه کنید.
پایان مرحله: وقتی تمام طلا حل شد، محلول زرد روشن است. آشغالها را فیلتر کنید.
🔥 مرحله ۵ — فیلتر کردن محلول طلادار
- محلول را از کاغذ صافی Whatman 40 یا 42 رد کنید.
- تهماندهها را دور بریزید.
- محلول زرد شفاف را نگه دارید (حاوی طلا).
🔥 مرحله ۶ — رسوب دادن طلا با SMB
مواد لازم:
- متابیسولفیت سدیم (SMB): ۱۵–۲۰ گرم
روش کار:
- محلول طلادار را تا ۵۰–۶۰°C گرم کنید.
- ۱۰ گرم SMB را در ۱۰۰ میلیلیتر آب گرم حل کنید.
- محلول SMB را به آرامی اضافه کنید و هم بزنید.
علائم رسوب موفق:
- محلول قهوهای/کدر میشود.
- پودر طلا ته ظرف جمع میشود.
- رنگ محلول از زرد به شفاف تغییر میکند.
اگر طلا رسوب نکرد: ۵–۱۰ گرم دیگر SMB اضافه کنید.
🔥 مرحله ۷ — شستشوی پودر طلا
مواد لازم:
- HCl رقیق (۱۰٪)
- آمونیاک رقیق
- آب مقطر
روش:
- پودر طلا را فیلتر کنید.
- با HCl رقیق شستشو دهید.
- یک بار با آب مقطر شستشو دهید.
- با آمونیاک شستشو دهید.
- ۲–۳ بار دیگر با آب مقطر بشویید.
- در ۱۲۰°C خشک کنید.
🔥 مرحله ۸ — ذوب پودر طلا
مواد:
- بوراکس: ۵–۱۰ گرم
- سیلیکا پودر: ۳–۵ گرم
روش:
- پودر طلا را داخل بوته گرافیتی بریزید.
- مقدار کمی بوراکس اضافه کنید.
- با مشعل یا کوره تا ۱۱۰۰°C گرم کنید.
- طلا ذوب شده و شمش کوچک تشکیل میدهد.
🎯 نتیجه نهایی
از ۳ کیلو PCB معمولی به طور متوسط ۱.۵ تا ۳ گرم طلا استخراج میشود. اگر بردها از نوع RAM یا CPU باشند، میزان قابلتوجهی بیشتر خواهد بود.